او كه با او زندگى مىكند ( لا فقر بعد الجنّة ) يعنى بعد از انجام عملى كه باعث بهشت شود و همچنين است ( بعد النّار ) يعنى بعد از انجام عملى كه باعث دوزخ شود . سپس حضرت بيان كرد فرمايش خودش را كه با استحقاق دوزخ توانگرى نباشد ، بنقل عذابهاى سخت آن از آن جهت كه آن كس كه در دوزخ اسير شود و به غل و زنجيرها بسته شود ، براى هميشه آزاد نگردد ، ( و لا يبرأ ضريرها ) يعنى كسى كه در دوزخ نابينا شود ، يا كسى كه در آن متضرّر شود ، يا مقصود آزاد نشدن اسير دوزخ است در دنيا از بند شهوتها ، و بهبودى نيافتن كسى است كه دلش در دنيا بكفر نابينا شده ، ولى توجيه اوّل روشن‌تر است . و در قاموس گويد : ضرير يعنى نابينا ، و مريض لاغر و هر چه كه زيان بيند . 3 - على از . . . از فضيل گزارش كند كه حضرت باقر عليه السّلام فرمود : سلامت دين و تندرستى بهتر است از مال ، و مال زيور زيباى دنياست « 1 » . بيان : ( سلامه الدّين ) يعنى از چيزهائى كه در او شائبه‌ى شرك باشد كه عبارتست از عقائد باطله و اعمال زشت ( و صحّه البدن ) از مرضهاى بدن ( خير ) از زيادىهاى مال بهتر است ، و بهتر بودن دين از مال روشن است ، ولى بهتر بودن تندرستى بدان جهت است كه انسان از سلامتى بدن با نداشتن مال بهره ميبرد ولى در نبود تندرستى از آمال بهره نميبرد ، و مال يعنى مال صالح و حلال زيور نيكوئيست ، ليكن به شرط آنكه بدين زيان نزند . 4 - مردى از ياران حضرت صادق عليه السّلام كه گاهى خدمت حضرت مى - آمد ، مدتى گذشت و آن مرد به حج نيامد ، تا يكى از آشنايانش نزد آن حضرت آمد و حضرت فرمود فلانى چه كرد ؟ ( و بدين وسيله از حالات آن مرد سؤال فرمود ) و آن شخص در جواب حضرت كوتاه آمد به گمان اينكه مقصود امام مال دنياست ، امّا

--> ( 1 ) كافى ج 2 ص 216 و نظير اين روايت بسند ديگرى نيز در كافى نقل شده .